بیماری های زنان

غدد بارتولین: غدد بارتولن یک جفت غده ی بزرگ زیر پوست اندامهای تناسلی خارجی می باشند که مجرای آن ها به سطح داخلی لبهای کوچک در طرفین دهانه ی واژن باز می شود و ترشحات آن ها موجب خیس و مرطوب شدن سطح داخلی لب های کوچک درهنگام تحریک جنسی می گردد دستگاه جنسی مردانه دستگاه جنسی مردانه شامل بیضه ها، مجاری تناسلی و اندام تناسلی است دستگاه جنسی مردانه در مقایسه با دستگاه جنسی زنانه بهتر قابل مشاهده است مهم ترین تفاوت دستگاه جنسی مردانه و زنانه این است که مجاری تناسلی و ادراری زن کاملاً از هم مجزا می باشند ولی در مرد بخش انتهایی این دو سیستم به یک مجرای واحد ختم می گردند، به این ترتیب اندام تناسلی مردانه بر خلاف واژن و کلیتوریس در دفع ادرار هم نقش دارد.

اندام تناسلی مردانه: اندام تناسلی مردانه که در زبان انگلیسی پنیس1نامیده می شود، از نظر فیزیولوژیک و عملکرد هیچ نقشی در تولید و ترشح هورمون ها و سلولهای جنسی مردانه ندارد، اما از نظر ظاهری و روانی مهم ترین بخش دستگاه جنسی مردانه را تشکیل می دهد .پنیس بر خلاف واژن و کلیتوریس علاوه بر دستگاه جنسی، بخش مهمی از دستگاه ادراری هم می باشد، زیرا بخش اسفنجی پیشابراه در داخل آن قرار دارد .از نظر جنین شناسی پنیس معادل کلیتوریس در زن بوده و مانند آن شامل بخش های ریشه، تنه و گلنس می باشد .بخش پشتیپنیس که در سطح تحتانی لگن و در ناحیه یپرینه قرار دارد، ریشه نامیده می شود .ریشه ثابت و بی تحرک است وشامل سه قسمت می باشد :یک جفت توده استوانه ای متشکل از بافت نعوظی به نام ستون که به استخوان های لگن متصل است؛یک توده حجیم میانی به اسم بولب که اتصال استخوانی ندارد وسطح فوقانی آن به دیافراگم یوروژنیتال متصل می شود .ستون های اندام تناسلی به طرف جلو و داخل امتدادمی یابند وبه شکل یک جفت توده استوانه ای مجاور هم به اسم اجسام غاری وارد تنه می شوند .بولب هم به طرف جلو امتدادیافته به شکل یک توده استوانه ای شکل به اسم جسم اسفنجی وارد تنه می شود .در تنه جسم اسفنجی در سطح تحتانی اندام تناسلی و در شیار بین دو جسم غاری قرار می گیرد بخش انتهایی جسم اسفنجی حجیم و متسع شده حشفه یا گلنس را تشکیل می دهد، در حالی که بخش انتهایی اجسام غاری به تدریج کوچکتر و باریکتر شده در گودی قاعده گلنس قرار می گیرند.

همان گونه که گفته شد اجسام غاری و اسفنجی از بافت نعوظی تشکیل شده اند این بافت مجموعه ای از عروق و حجرات خونی استدر حالت معمولی این حجرات تقریباً خالی از خون بوده روی هم می خوابند، اما در صورت تحریک جنسی،ورود خون به این حجرات افزایش و خروج آن کاهش می یابد و خون در داخل حجرات تجمع می یابد این امر موجب افزایش حجم و تورم بافت می شود، که به این حالت نعوظ می گویند تحریک سیستم عصبی پاراسمپاتیک و مهار سیستم عصبی سمپاتیک موجب ایجاد تغییرات عروقی منتج به نعوظ می شود، بنابراین علاوه بر تحریکات حسی ناحیه یاندامهای تناسلی، تحریک دیگر حواس فرد همچون حواس بینایی، شنوایی، بویایی و همینطور وضعیت روحی روانی فرد نیز از طریق ارتباطات عصبی موجود در مغز، در کنترل نعوظ دخیل می باشند یک جفت عضله به اسم عضلات ایسکیوکاورنوسوس ستون و جسم غاری پنیس را می پوشاند انقباض این عضلات نیز با فشردن بافت نعوظی داخل ستون و جسم غاری از خروج خون جلوگیری کرده موجب تشدید نعوظ می شود همچنین یک عضله یمیانی به اسم بولبواسپونژیوسوس، بولب و جسم اسفنجی پنیس را می پوشاند که انقباض آن با فشردن پیشابراه به خروج محتویات آن کمک می کند .در حین انزال،انقباض ریتمیک این عضله موجب خروج جهشی و متناوب مایع منی می شود .شاخه هایی از شبکه ی عصبی ساکرال انقباض این عضلات را کنترل می کندهمانگونه که در مبحث دستگاه تناسلی زنانه توضیح داده شد کلیتوریس هم ساختمانی مشابه پنیس دارد با این تفاوت که اولاً بولب به وسیله مجرای واژن به دو نیمه تقسیم می گردد، و دوم اینکه کلیتوریس فاقد پیشابراه می باشد در حالیکه در مرد،بخش اسفنجی پیشابراه از داخل پنیس عبور می کند پیشابراه سطح فوقانی بولب پنیس را سوراخ کرده وارد آن می شود و سپس به طرف جسم اسفنجی امتداد می یابد بخش انتهایی پیشابراه هنگام عبور از ضخامت گلنس کمی متسع شده حفره ی ناوی یا انتهایی را تشکیل می دهد با توضیحاتی که داده شد می توان پیشابراه را در مرد به سه بخش تقسیم نمود  بخش اول که از ضخامت پروستات عبور می کند پیشابراه پروستاتی بخش دوم که از ضخامت دیافراگم یوروژنیتال عبور می کند پیشابراه غشایی، و بالاخره بخش سوم که از ضخامت بولب، جسم اسفنجی و گلنس پنیس عبورمی کند، پیشابراه اسفنجی نامیده می شود پیشابراه دارای دو اسفنکتر داخلی و خارجی است که همچون دریچه ای عضلانی از خروج ادرار جلوگیری می کنند اسفنکتر داخلی پیشابراه که اسفنکتر مثانه هم نامیده می شود و به شکل مجموعه ای از رشته های عضلانی حلقوی در ابتدای پیشابراه پروستاتی یعنی در محل اتصال مثانه و پیشابراه قرار داشته وعضله ای غیر ارادی است اسفنکتر داخلی در مرد مشخص تر است و علاوه بر جلوگیری از خروج ادرار، هنگام انزال از حرکت مایع منی به طرف مثانه هم جلوگیری می کند اسفنکتر خارجی در واقع بخشی از رشته های عضلانی دیافراگم یوروژنیتال است که پیشابراه غشایی را احاطه می کند این اسفنکتر کاملاً ارادی بوده و در جلوگیری از خروج ادرار نقش اساسی دارد .بنابراین در حین دفع ادرار هر دو اسفنکتر پیشابراه شل و در حال استراحت هستند، در حالیکه در حین انزال اسفنکتر خارجی در حال استراحت و اسفنکتر داخلی در حین انقباض می باشد شاخه ای از شبکه ی عصبی ساکرال به اسم عصب شرمگاهی انقباض اسفنکت خارجی را کنترل می کند، در حالیکه اسفنکتر داخلی تحت کنترل سیستم عصبی خود کار بوده و رشته های سمپاتیک موجب انقباض و رشته های پاراسمپاتیک موجب شل شدن و استراحت آن می شود در محل اتصال تنه و گلنس چین پوستی بزرگی تشکیل می شود به نام پیش پوست که بدون اینکه مستقیماً با سطح گلنس اتصالداشته باشد به شکل یک کلاهک مخروطی شکل آن را میهنگام نعوظ و افزایش حجم پنیس، این چین پوستی عقب کشیده شده،گلنس آشکار می شود ولی در بقیه ی مواقع کاملاً گلنس را می پوشاند و تنها در رأس آن سوراخی وجود دارد که ادرار از طریق آن خارجمی شود در همه ینواحی گلنس به غیر از سطح تحتانی آن می توان این چین پوستی را از سطح گلنس جداکرد و آن را عقب کشید، ولی در سطح تحتانی پیش پوست به وسیله ییک چین پوستیسه گوش به نام فرنولوم به محل تلاقی تنه و گلنس می چسبد پیش پوست و به ویژه ناحیه فرنولوم دارای عصب دهی حسی گسترده ای است واز نظر جنسی قابلیت تحریک پذیری شدیدی دارد در عمل جراحی ختنه تمام پیش پوست به غیر از فرنولوم بریده می شود، که در نتیجه پوشش گلنس برداشته می شود در عمق پوست و لایه ی زیر پوست، لایه ای از بافت همبندی متراکم به اسم فاسیای باکه همچون غلافی تمام تنه پنیس را در بر می گیرد یک جفت رباط به اسم رباط های آویزان کننده و فوندیفورم از سطح جلویی بخش تحتانی دیوارَه شکم و استخوان شرمگاهی و در لابلایبافت همبندی زیر پوست به طرف پنیس امتداد یافته وبا در بر گرفتن تنه ی پنیس به نگهداری آن در محل خود کمک می کند .به علت متغیر بودن اندازه، شکل و قوام تنه ی پنیس در حالتهای مختلف، این رباط ها نقش دینامیک مهمی را به عهده دارند  پوشاند.

خون رسانی پنیس عمدتاً به وسیله شاخه هایی از عروق ایلیاک داخلی به نام عروق شرمگاهی داخلی و عصب دهی آن عمدتاً به وسیله شاخه ای از شبکه ی عصبی ساکرال به اسم عصب شرمگاهی صورت می گیرد. .

سرطان سینه

به تومورهای کوچک به شکل غده در بافت های سینه یا رشد سلول های غیرطبیعی در پستان، سرطان سینه گفته می شود. با اینکه سرطان سینه هم در زنان و هم در مردان وجود دارد اما دومین عامل مرگ و میر بانوان در اثر ابتلا به سرطان است. هر چقدر سرطان سینه سریع تر و زودتر تشخیص داده شود درمان آن موفقیت آمیزتراست.

علائم سرطان سینه

مهم ترین نشانه سرطان سینه، توده ای با قوام سفت با هر سایزی در سینه فرد است که درد ندارد. در بیشتر موارد این توده متحرک نبوده و به بافت یا پوست سینه چسبیده است .درصد کمی هم وجود دارد توده درد داشته یا متحرک است

یکی دیگر از نشانه های سرطان سینه، ترشح خود به خودی از نوک سینه است که به رنگ زرد شفاف یا خونی است. در صورتی که این ترشح فقط از یک سینه باشد و باعث خونی و خیس شدن لباس زیر شود ممکن است نشانه سرطان باشد .

همچنین فرورفتگی نوک سینه، در صورتی که به تازگی ظاهر شود و به خصوص اگر در یکی از سینه باشد یا زخم نوک سینه به مدت طولانی وجود داشته باشد و با درمان موضعی درمان نشود، فرورفتگی پوست قسمتی از سینه، زخم روی سینه، التهاب و قرمزی و ورم پوست، درد پیوسته در پستان یا زیر بغل و تورم در زیر بغل یا اطراف ترقوه از دیگر علامت های سرطان سینه هستند.

عوامل سرطان سینه 

مهم ترین عامل ابتلا به این سرطان، سن و سابقه خانوادگی بیان شده است. در واقع در این سرطان ژنتیک و محیط با هم خطر ابتلا را برای هر فرد ایجاد می کنند.

عوامل ژنتیکی تاثیرگذار در سرطان پستان عبارتند از جنس، سن، نژاد، تاریخچه ژنتیکی خانواده، تاریخچه سلامت شخصی فرد، قاعدگی زودهنگام (پیش از ۱۲ سالگی) و یائسگی دیرهنگام (پس از ۵۵ سالگی)، جهش ها خاص داخل ژنوم و پستان دارای بافت متراکم که امکان تشخیص را سخت تر می کند

علاوه بر موارد فوق، سبک زندگی و عوامل محیطی مانند عدم فعالیت بدنی، رژیم غذایی نادرست، چاقی یا اضافه وزن، مصرف الکل، پرتو درمانی سینه پیش از ۳۰ سالگی و تابش اشعه به قفسه سینه احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهند.

انواع تومورهای سرطان سینه

 تومورهای پستان دو نوع تومورهای خوش خیم و تومورهای بدخیم دارند:

 سرطان سینه خوش خیم ناشی از تومورهای خوش خیم است که به سبب واکنش شدید بافت پستان به تغییرات سطح هورمون های تخمدان ایجاد شده و بیشتر در زنان ۲۰ تا ۵۰ ساله دیده می شوددر صورتی که این تومورها زود تشخصیص داده نشود، تبدیل به سرطان سینه بدخیم خواهند شد.

لگن درد در زنان

لگن در قسمت پایینی شکم (زیر ناف) قرار داشته و شامل روده، مثانه، رحم و تخمدان می شود. به طور معمول، درد لگن دردی است که از این اندام ها شروع می شود. البته ممکمن است این درد مربوط به استخوان های لگن، عضلات، اعصاب، رگ های خونی لگن و مفاصل مجاور هم باشد درد لگن می تواند به صورت شدید یا خفیف، دوره ای یا مزمن باشد و گاهی حتی تا کمر، ران یا باسن کشیده می شود. درد مزمن لگن، دردی است که حداقل به مدت ۶ ماه در قسمت های پایینی شکم یا کمر خود داشته باشد.

علت درد لگن در زنان

درد لگن ممکن است ناشی از اختلالات دستگاه گوارش، دستگاه تناسلی یا ادراری باشد. برخی از علت های درد لگن عبارتند از:

کیست تخمدان :

کیست ها کیسه هایی پر از مایع هستند که درون یا روی تخمدان ها قرار دارند. وجود کیست در هر سمت بدن، منجر به نفخ، فشار یا درد لگن می شود. در برخی موارد هم منجر به سوزش می شود که در نهایت درد شدیدی در لگن ایجاد می کند و نیاز به درمان پزشکی خواهد داشت

بیماری التهابی لگن :

پی آی دی یک عفونت باکتریایی است که در ناحیه رحم، دهانه رحم، لوله های فالوپ یا تخمدان ها و اغلب پس از کلامیدیا و سوزاک ایجاد می شود. این بیماری در بیشتر موارد با آنتی بیوتیک درمان می شود.

عفونت مجرای ادرار:

در بیماری عفونت ادراری و درد لگن، هنگام دفع ادرار احساس درد و سوزش دارید و همچنین ممکن است دچار تکرر ادرار شده باشید.

اختلالات پیش از قاعدگی :

علت درد لگن در پریودی اختلالات قبل از قاعدگی شامل انقباض شکم، درد قسمت تحتانی پشت، سردرد، حساسیت پستان ها، آکنه و تغییرات خلق افراد است. دلیل اصلی این اختلالات تغییرات هورمونی است . ورزش نکردن، استرش داشتن و کمبود برخی ویتامین ها علائم آن را شدیدتر می کنند.

کیست تخمدان

تخمدان ها یک جفت غده بیضوی شکل هستند که دردو طرف رحم قرار دارند و ازطریق لوله های فالوپ به یکدیگر متصل شده اند. تخمدان ها هورمون هایی مانند پروژسترون و استروژن (هورمون هایی که عادت ماهیانه را تنظیم می کنند) و تخمک را تولید می کنند. در یک فرد سالم هر ماه یک تخمک کامل شده و به داخل رحم پرتاب می گردد. در افرادی که دارای کیست تخمدان هستند، تخمک کامل می شود اما به داخل رحم پرتاب نمی شود. کیست تخمدان، توده های کیسه مانندی هستند که درونشان پر از مایع است که در داخل یا روی تخمدان رشد می کنند. اندازه این کیست ها به کوچکی نخود یا به بزرگی یک پرتقال است و در زمان تخمک گذاری ایجاد می شوند . بیشتر کیست های تخمدان خود به خود یا با مصرف قرص در مدت ۶ تا ۸ هفته از بین می روند. اغلب کیست ها بدون علامت هستند، اما برخی از آن ها می توانند دردناک باشند یا قاعدگی سخت ایجاد کنند.

بیشتر کیست های تخمدان خود به خود یا با مصرف قرص در مدت ۶ تا ۸ هفته از بین می روند. اغلب کیست ها بدون علامت هستند، اما برخی از آن ها می توانند دردناک باشند یا قاعدگی سخت ایجاد کنند.

علائم کیست تخمدان:

زمانی خود را نشان می دهند که کیست تخمدان بزرگ باشد. برخی از نشانه های آن شامل نفخ شکم، قاعدگی نامنظم، استخوان لگن دردناک، درد هنگام رابطه جنسی، احساس تهوع، احتمال استفراغ، حرکات روده دردناک، درد در ناحیه شکم، کمر یا ران می شود. علائم کیست تخمدان بدخیم عبارتند از تب، ضعف و سرگیجه، تنفس سریع و پی در پی و درد شدید لگن که نیاز به مراقبت سریع پزشکی دارند.