mri ام آر آی

دوره های عمومی و تخصصی ام آر آی

آموزش صفر تا 100 ام آر آی به صورت تئوری و عملی و کاملا کاربردی.

دوره ها به صورت خصوصی و نیمه خصوصی و عمومی نیز برگزار می گردد .

مجموعه دارای فضای آموزشی مجزا و منحصراً آموزشی می باشد.کلاس های عملی در مراکز تصویربرداری پزشکی و بیمارستان ها کاملا تخصصی برگزار می شود.

مدرسین مجموعه با سابقه درخشان در حوزه تدریس در کنار ما حضور دارند.

برای اطلاعات بیشتر از جزییات لطفا تماس بگیرید.

MRI

ام آر آی یا روش تصویر برداری با تشدید مغناطیس Magnetic Resonance Imaging :

تاریخچه :

در سال 1950حصول تصویر یک بعدی MRI توسط هرمن کار(Herman carr) گزارش گردید . پاول لاتربر شیمیدان آمریکایی با کار بر روی تحقیقات پیشین ، موفق به ابداع روش هایی برای تولید تصاویر دو بعدی و سه بعدی MRI گردید. سر انجام وی در سال 1973اولین تصویرگرفته شده بر اساس تشدید مغناطیس هسته ای (NMR) خود را منتشر نمود.

اولین تصویر مقطع نگاری از یک موش زنده در ژانویه 1974 منتشر گردید .

از سوی دیگر تحقیقات و پیشرفت های مهمی در زمینه تصویر برداری بر اساس تشدید مغناطیسی هسته برای نخستین بار در دانشگاه ناتینگهام انگلستان صورت پذیرفت ، جایی که پیتر منسفیلد فیزیکدان برجسته آن موسسه با گسترش یک روش ریاضی موفق به کاهش زمان تصویر برداری و افزایش کیفیت تصاویر نسبت به روش به کار گرفته شده توسط لاتربر گردید . در همان زمان در سال 1971 دانشمند آمریکایی ارمنی تبار ریموند دامادیان استاد دانشگاه ایالتی نیویورک در مقاله ای در مجله science منتشر گردید اعلام نمود که امکان تشخیص تومور از بافت های عادی به کمک تصویر برداری  NMR مسیر می باشد .

MRI یکی از روش های پیشرفته تصویر برداری پزشکی است . با استفاده از این روش میتوان تصویر بافت های درونی بدن را دید و از آن طریق مشکلات و بیماری اعضای بدن را تشخیص داد . در روش های تصویر برداری با اشعه ایکس مانند رادیوگرافی ساده و یا سی تی اسکن بدن تحت تابش مقدار معینی از اشعه یونیزه کننده قرار می گیرد که اگر از حد مشخص بیشتر باشد می تواند موجب مشکلاتی در کارکرد سلول ها شود ولی در ام آر آی از اشعه ایکس استفاده ای نمی شود و بنابراین نسبت به رادیوگرافی و سی تی اسکن بسیار کم ضرر تر است.

طرز کار ام آر آی (MRI) چیست ؟

امواج مورد استفاده در MRI از جنس امواج رادیویی و مغناطیسی هستند که ضرری برای بدن ندارند . ام آر آی از این واقعیت فیزیکی استفاده میکند که پروتون هایی که در هسته اتم ها قرار گرفته اند ، مانند کره زمین در حول محور با سرعت زیادی میچرخند و در نتیجه یک میدان مغناطیسی در اطراف خود تشکیل می دهند .

در ام آر آی بیمار در یک میدان مغناطیسی بسیار قوی قرار میگیرد . این میدان موجب می شود محور چرخش پروتون های هسته اتم ها در تمام بافت های بدن ( به خصوص پروتون هایی که در هسته مولکول آب قرار دارند ) در امتداد خطوط میدان مغناطیسی ام آر آی قرار گیرند . سپس امواج رادیویی خاصی به سوی بدن بیمار تابانده می شود . این امواج که به صورت پالس فرستاده می شوند موجب می گردند تا محور چرخش پروتون ها کمی تغییر کند. با اتمام پالس رادیویی ، محور چرخش پروتون مجددا در امتداد خطوط میدان مغناطیسی برمیگردد. این برگشت موجب ایجاد یک موج رادیویی ( الکترومغناطیسی ) جدید می شود .

سپس این  امواج رادیویی ثانویه که از تک تک پروتون ها ساطع می شوند به توسط گیرنده های دستگاه ام آر آی دریافت شده و به کامپیوتر آن ارسال میگردند. کامپیوتر MRI بسیار پر قدرت و با توان محاسباتی بالا است .

در این کامپیوتر امواج دریافت شده به سرعت تحلیل شده و سپس تصاویری بر اساس این تحلیل ها ساخته می شود که پزشک آن ها را بر روی مانیتور دستگاه می بیند و در صورت لزوم آن ها را چاپ می کند .

در کامپیوتر ام آر آی مشخص می شود که چه جاهایی از بدن موج رادیویی بیشتری از خود ساطع کرده اند . هرچه شدت موج دریافتی از نقطه ای از بدن بیشتر باشد شانس تراکم بیشتر پروتون در آن نقطه است و چون فراوان ترین اتم بدن که پروتون دارد اتم هیدروژنی است که در مولکول آب قرار دارد . پس هر جایی که موج رادیویی بیشتری ارسال کرده است در واقع آب بیشتری داشته است .

در واقع کاری که ام آر آی انجام میدهد این است که نشان دهد در چه نقاطی از بدن آب بیشتری وجود دارد . چون غلظت مولکول آب در بافت های بدن متفاوت است و با بیمار شدن بافت ها این غلظت باز هم تغییر می کند . میتوان با استفاده از اطلاعات دریافتی تصویر بسیار دقیقی از شکل بافت های گوناگون بدن ایجاد کرد .

ام آر آی یک روش تصویر برداری دقیق و پر قدرت برای تشخیص مشکلات و بیماری های بافت های بدن است . یکی از نقاط تمایز این روش با سی تی اسکن در این است که در ام آر آی تصاویر بافت های نرم مانند غضروف ، تاندون ، عصب و رگ ها بسیار واضح و دقیق دیده می شوند و این روش تصویر برداری به خصوص برای تشخیص بیماری های این بافت ها مفید است .

آیا ام آر آی روش خطر ناک یا بی خطر است ؟

در صورتی که اصول ایمنی رعایت شوند ام آر آِی کاملا بدون درد است و عارضه کوتاه مدت یا بلند مدت شناخته شده ای ندارد . همانطور که ذکر شد ام آر آِی از یک میدان مغناطیسی بسیار پرقدرت استفاده می کند . در صورتی که اشیا فلزی در این میدان مغناطیسی قرار گیرند ، حرکت میکنند . حرکت این اشیا میتواند موجب آسیب به بیمار شود .

بنابر این در اتاق ام آر آی نباید هیچ جسم فلزی باشد . اگر بیمار وسیله فلزی با خود دارد باید آن را خارج از اتاق ام آر آی از خود جدا کند . ساعت ، جواهرات و بعضی از قسمت های لباس ها فلزی هستند .

اگر بیمار قبلا جراحی شده و از گیره های فلزی بر روی رگ های او استفاده کرده اند انجام ام آر آی برای وی خطرناک است چون گیره فلزی می تواند در میدان مغناطیسی ام آر آی حرکت کند .

گلوله های فلزی یا ترکش در بدن بیمار هم می تواند همین مشکل را ایجاد کند . در کسانی که از سمعک استفاده میکنند و یا در کسانی که پیس میکرو قلبی دارند، امواج مغناطیس MRI  میتواند در کارکرد این دستگاه ها ایجاد اختلال کند .

برای انجام ام آر آی باید به چه نکاتی توجه کرد ؟

ام آر آی از یک میدان مغناطیسی بسیار پر قدرت استفاده میکند و اجسام فلزی در این میدان حرکت میکنند پس بیمار نباید  هیچ جسم فلزی به همراه بیاورد . در بعضی مواد آرایشی مواد فلزی وجود دارد . به بیمار توصیه میشود از مواد آرایشی استفاده نکند .

اجسام زیر نباید به داخل اتاق ام آر آی بیایند :

  • پول یا کارت اعتباری
  • اجسام الکترونیک مانند تلفن همراه
  • سمعک
  • ساعت یا جواهرات
  • کلید ، سکه یا قلم
  • گیره های مو
  • لباس هایی که حاوی دکمه ، گیره ، قلاب ، زیپ و یا نخ هایی باشند که در آن ها فلز وجود داشته باشد.
  • کفش یا کمربند

برای اطمینان از وارد شدن اجسام فلزی به اتاق ام آر آی معمولا از بیمار میخواهند تا تمام لباس های خود را خارج کرده و یک دست لباس طبی یکبارمصرف به وی داده تا برتن کند . سپس بیمار بدون هیچ چیز دیگری وارد اتاق ام آر آی میشود . با این وجود ممکن است به هر دلیلی اشیا فلزی درون بدن بیمار باشد .

ام آر آی چگونه انجام می شود ؟

دستگاه ام آر آی معمولا به شکل یک اتاقک کوچک است که تونلی در درون آن وجود دارد . تختی در جلوی این تونل قرار دارد که میتواندبه درون آن حرکت کند .

برای انجام ام آر آی بیمار روی تخت دراز میکشد و سپس به داخل تونل می رود . در مدت انجام تصویر برداری تخت بیمار در داخل تونل حرکت می کند . مدت تصویر برداری با MRI طولانی تر از سی تی اسکن است .

این مدت معمولا بین 15 تا 45 دقیقه است . گاهی ممکن است این مدت تا یک ساعت هم طول بکشد . بیمار در مدت کار کردن دستگاه باید آرام و ی حرکت باشد . حرکت بسیار موجب می شود تا تصویر بدست آمده محو و غیر دقیق باشد .

در حین انجام ام آر آی بیمار می تواند به راحتی تنفس کند البته ممکن است در لحضاتی تکنیسین از بیمار بخواهد تا چند لحظه نفس خود را نگه دارد .

در حین انجام ام آر آی ممکن است صداهای بلندی از دستگاه شنیده شود که طبیعی است و نباید موجب نگرانی بیمار شود.

ممکن است قبل از انجام ام آر آی بر روی گوش های بیمار گوشی گذاشته شود تا صدای کمتری به گوش وی برسد .

ممکن است قبل از انجام ام آر آی دارویی به بیمار تزریق شود اگر بیمار به بعضی دارو ها حساسیت دارد ، حتما قبل از تزریق دارو باید آن را به اطلاع پرسنل پزشکی حاضر در اتاق ام آر آی برساند . اگر بعد از تزریق بیمار احساس بدحالی کرد ، باید آن را فورا به پرسنل پزشکی اطلاع دهد .

ام آر آی در تشخیص چه بیماری هایی کاربرد دارد ؟

  • بررسی ناهنجاری های مغز و نخاع
  • ارزیابی انواع مشکلات قلبی پیچیده
  • بررسی ناهنجاری های مشکوک رحم در نازایی
  • تشخیص بیماری های کبد و سایر اندام های شکمی
  • ارزیابی جراحت ها و ناهنجاری های مفاصل مانند زانو و کمر
  • ارزیابی درد لگن در زنان مبتلا به فیبروئید یا اندومتروزیس
  • تومور ها ، کیست ها و سایر ناهنجاری های قسمت های مختلف بدن
  • غربالگری سرطان سینه در بانوان با ریسک بالای ابتلا به سرطان پستان

انواع ام آر آی :

ام آر آی قلب و رگ های خونی :

  • ام آر آی قلب یا عروق خونی برای ارزیابی موارد زیر به کار می رود :
  • اندازه و عملکرد بطن های قلب
  • ضخامت و حرکات دیواره های قلب
  • شدت آسیب دیدگی ناشی از حملات یا بیماری های قلبی
  • مشکلات ساختاری در آئورت مانند آنوریسم
  • التهاب یا انسداد رگ های خونی

ام آر آی مغز و نخاع : 

رایج ترین روش تصویر برداری برای مغز و نخاع است . ام آر آی اغلب برای کمک به تشخیص این بیماری ها به کار می رود :

  • آنوریسم مغزی ( کلاف عروقی مغز)
  • اختلالات چشم و گوش داخلی
  • بیماری ام اس (MS)
  • اختلالات نخاعی
  • سکته
  • تومور
  • آسیب مغزی ناشی از ضربه به سر

اف ام آر آی (FMRI) یا ام آر آی عملکردی

نوع خاصی از ام آر آی است که برای اندازه گیری و سنجش عملکردهای مغز به کار گرفته میشود . در این روش تصاویری از جریان خون در مناطق مختلف مغز ایجاد می شود تا مشخص شود در هنگام انجام کاری چه نواحی از مغزفعال می شود . این روش تصویر برداری برای شناسایی نواحی مختلف که مسئول انجام حرکات گفتاری و حرکتی در مغز افرادی که قرار است جراحی مغز بشوند به کار می رود .

از اف ام آر آی برای ارزیابی آسیب دیدگی های ناشی از ضربه به سر یا اختلالاتی مانند بیماری آلزایمر نیز استفاده می شود .

ام آر آی سایر اعضای بدن :

MRI برای ارزیابی انواع تومور ها یا سایر ناهنجاری ها در بسیاری از اعضای بدن به کار می رود که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • کبد و مجاری صفرا
  • کلیه ها
  • طحال
  • لوزالمعده
  • رحم
  • تخمدان
  • پروستات

ام آر آی استخوان ها و مفاصل :

MRI می تواند به بررسی مواردی یاری رساند که عبارتند از :

ناهنجاری های مفصلی ناشی از آسیب های ضربه ای یا ناشی از حرکات تکراری مانند پارگی غضروف یا رباط ها

  • ناهنجاری دیسک کمر
  • عفونت استخوان
  • تومور های استخوانی بافت نرم

ام آر آی پستان :

MRI  می تواند همراه با تصویر برداری ماموگرافی برای تشخیص سرطان پستان به خصوص در زنانی که دارای بافت متراکم پستان هستند یا ممکن است در معرض ابتلا به این بیماری باشند ، مورد استفاده قرار گیرد .