بیماری های دهان و دندان

بیماری های دهان و دندان

بیماری های دهان :
باکتری های موجود در دهان باعث بروز بیماری های لثه ،پوسیدگی دندان ،ناراحتی های ویروسی و دیگر عفونت های شایع دهانی در کودکان و بزرگسالان می شود با رعایت بهداشت دهان و دندان می توان از بعضی از عفونت ها پیشگیری کرد. بسیاری از بیماری های دهان به ویژه گونه های شایع در میان کودکان موقتی است و پس از چند روز برطرف می شود با این حال بعضی عارضه ها پیشرفته تر و جدی ترند و نیاز به درمان دارند.
برفک دهان :
یک عفونت قارچی در غشا مخاطی دهان است به عبارت دیگر برفک دهان، نوعی عفونت سطحی است که بخش های کناری و گوشه های دهان را مبتلا می کند دیگر نقاط در معرض خطر ابتلا به برفک عبارتند از داخل گونه ها،زبان ،کام و حلق .همچنین با از بین بردن باکتری های مفید موجود در دهان ،قارچ های کاندیدای موجود در دهان ،رشد بیش از حد می کند و به صورت برفک در دهان دیده می شوند.
عوامل افزایش خط بروز بیماری برفک دهان :
- تغذیه نامناسب
- بیماری که باعث کاهش مقاومت شده باشد
- ایدز(برفک در بزرگسالان ،جزئی از معیار های تشخیصی ایدز به شمار می رود .
- التهاب ناشی از دندان های مصنوعی
- مصرف استروئئید ها (خوراکی یا استنشاقی)
- نوزادان
- افراد تحت درمان با آنتی بیوتیک ها یا شیمی درمانی

خشکی دهان :
خشکی دهان یا زوستومی نوعی بیماری است که در اثر کاهش ترشح بزاق ایجاد می شود از آن جا که بزاق در دهان با داشتن پادزهرها و ایمنوگلوبین ،مواد بافر و خنثی کننده اسید محلول در آب ،نقش حفاظتی علیه میکروب های عامل پوسیدگی دندان و عفونت لثه را دارد .کاهش ترشح آن و خشکی دهان ، منجر به ایجاد پوسیدگی و انواع عفونت در دهان می شود.
علائم بروز خشکی دهان:
- احساس خشک شدن دهان
- بروز مشکل حین صحبت کردن
- حین چشیدن و جویدن غذا ، زبان یا گلو خشک شود
- ترک خوردگی لب ها
- ایجاد زخم در دهان
- احساس سوزش در ناحیه دهان
- بوی بد دهان

ژنژیویت:
عفونت یا التهاب لثه ها یکی از بیماری های بافت لثه در اطراف دندان است که موجب التهاب و بروز عفونت در این بافت می شود و آنرا تخریب می کند. با تحریک مزمن باکتری ،لثه به تدریج از دندان ها جدا می شود و حفره هایی ایجاد می شود که در آن جا چرک تجمع پیدا می کند.
علائم بروز ژنژیویت :
- بدن درد
- به ندرت با تب همراه است
- بد بو بودن دهان و نفس
- خونریزی لثه با تحریک کم یا به طور خود به خودی
- تورم ، حساس بودن ، قرمزی و نرمی لثه ها در اطراف دندان ها

لب شکری :
لب شکری یا لب شکافته ،یک نقض مادر زادی قابل درمان است این نقض زمانی رخ می دهد که در هنگام رشد جنین باف های فک فوقانی و بینی آنگونه که باید رشد نمی کنند. این حالت باعث به وجود آمدن شکافی در لب بالایی و گاها کام می شود که به آن لب شکری می گویند. لب شکری معمولا موجب اختلال در سلامت فرد نمی شود و می توان به کمک عمل جراحی مشکل را رفع و وضعیت ظاهری فرد را بهبود بخشید.
علل بروز لب شکری:
- استفاده از برخی از داروهای خاص در هنگام بارداری
- مصرف الکل و مواد مخدر در هنگام بارداری
- سیگار کشیدن یا قرار گرفتن مداوم در بوی سیگار
- قرار گرفتن در معرض تشعشعات و یا عفونت ها در دوران بارداری
- وجود سابقه خانوادگی در خانواده پدر یا مادر

آفت دهان :
آفت دهان زخم های دردناکی هستند که در مخاط دهان ایجاد می شوند و سرطانی نیستند. آفت دهان ممکن است با عفونت هرپسی که ناشی از ویروس تب خال است ، اشتباه گرفته شود. این زخم هم در مردان و هم در زنان رخ می دهد اما در زنان شابع تر است. زخم ها می توانند روی لب ها ،لثه ها، داخل گونه ها، زبان و کام و گلو ظاهر شوند. به هنگام حمله آفت معمولا ۲ تا ۳ زخم ایجاد می شود و گاها پیش از بروز زخم برای ۲۴ ساعت احساس مورمور یا سوزش به وجود می آید.
علل بروز آفت دهان :
- استرس عاطفی یا جسمانی ،اضطراب یا ناراحتی
- آسیب به مخاط دهان در اثر خشن بودن دندان های مصنوعی ،غذاهای داغ ،مسواک زدن
- عفونت های ویروسی

التهاب زبان (گلوسیت):
عبارت است از التهاب حاد یا مزمن زبان که در اثر علل مختلف ایجاد می شود. گاهی مسری است اما باعث وقوع سرطان نمی شود .
علائم بروز التهاب زبان :
- زبان متورم با رنگ قرمز روشن
- زخم متورم با رنگ قرمز روشن
- مویی شکل شدن زبان ،گاهی همراه با سطحی سیاه
- قرمز شدن نوک و گوشه های زبان
علل بروز التهاب زبان :
- عفونت از جمله هرپس
- سوختگی
- آسیب ناشی از دندان های ناصاف ،عدم تناسب دندان های مصنوعی
- سوءمصرف الکل ،دخانیات ،غذا های گرم یا چاشنی های گرم
- سلامت نامناسب دندان
بیماری های دندان

پوسیدگی دندان :
پوسیدگی، کرمخوردگی یا سوراخ شدن دندان زمانی رخ میدهد که پلاک مدت زمان طولانی روی دندان باقی بماند. پلاک فیلم چسبناک باکتریایی است که در اثر خوردن مواد غذایی قندی یا نشاستهای ایجاد میشود. تمام گروههای سنی در معرض پوسیدگی دندان هستند، اما کودکان و سالمندان بیشتر مستعد این بیماری دندان هستند.
چطور از پوسیدگی دندان پیشگری کنیم: به پلاک فرصت ندهید! دندانها را خمیردندان فلوراید مسواک بزنید و روزی یک بار نخ بکشید. اگر درمان فیشور سیلانت به محض درآمدن دندانهای دائمی انجام شود، کمک قابل توجهی به جلوگیری از پوسیدگی دندان خواهد کرد. سالمندان دچار مشکل خشکی دهان باید به طور مرتب تحت فلوراید درمانی قرار بگیرند و از دهانشویه حاوی فلوراید استفاده کنند.

عفونت دندان ( آبسه دندان ) :
پالپ داخل دندان (مغز دندان) که حاوی عصبهای دندان است، گاهی در اثر پوسیدگی یا صدمه آسیب میبیند یا عفونی میشود. کانال عصب که پالپ را به نوک ریشه متصل میکند، نیز ممکن است عفونت کند. پوسیدگی عمیق یا ترک خوردن دندان نیز راه را برای ورود باکتریها باز میکند.
چکار کنیم: اگر داخل یا اطراف دندان درد داشته باشید، درمان عصبکشی (روت کانال) انجام میشود. دندانپزشک پالپ را خارج میکند، اتاق پالپ و کانال عصب را تمیز میکند، سپس دندان را پر میکند. در پایان دندانپزشک دندان را با پرسلین یا روکش طلا مهر و موم میکند.

تیره شدن دندان ها
بد رنگ شدن دندان پس از آسیبدیدگی دو دلیل اصلی دارد: یا دندان تلاش میکند که از عصب محافظت کند یا دندان در حال مردن و از بین رفتن است. اگر دندان در حال محافظت از عصب باشد، تیرهتر از دندانهای کناری میشود. اگر رنگ دندان مانند رنگ کبودی و خونمردگی (از صورتی تا خاکستری) شده باشد، به این معنا است که دندان به احتمال زیاد مرده است.
چکار کنیم: معمولاً لازم است که دندان عصبکشی و پس از آن روکش گذاشته شود. گاهی نیز چارهای جز کشیدن دندان باقی نمیماند. اگر دندان آسیب دیده شیری باشد، میتوان آن را به حال خود رها کرد تا بیفتد.

دندان عقل نهفته :
دندان عقل بسیاری از افراد نهفته است، یعنی از لثه خارج نشده و زیر خط فک باقی مانده یا رشد مناسبی نداشته است.
چکار کنیم: اگر دندانپزشک پس از مشاهده تصویر رادیوگرافی (X-rays) احتمال دهد که دندان نهفته مشکلساز خواهد شد، کشیدن آن را توصیه میکند.

مال اکلوژن
مال اکلوژن به حالتی گفته میشود که دندانهای بالا و پایین به خوبی روی یکدیگر قرار نمیگیرد و دارای گونههای مختلفی چون دیپ بایت، آندربایت و به هم فشردگی است.
چکار کنیم: اکثر اختلالهای بایت و نامرتبی دندانها را میتوان به روشهایی چون ارتودنسی فلزی یا براکتهای سرامیکی شفاف چسبانده شده به جلوی هر دندان اصلاح کرد. سیمها متصل به بریسها به صورت دورهای سفت میشود تا دندانها را به سمت موقعیت صحیح حرکت دهد. با استفاده از وسایل شفاف متحرک ارتودنسی نیز میتوان اختلالهای بایت را برطرف کرد.

ساییدگی مینای دندان
مسواک زدن شدید و قرار گرفتن در معرض مواد اسیدی، عمدتاً در اثر نوشیدن آب مرکبات یا نوشابه، باعث ساییدگی سطح دندان میشود و آنها را شفاف یا بدرنگ میکند.
چکار کنیم: دندان در صورت لزوم با مواد باندینگ ترمیم میشود. اما برای پیشگیری از آسیبدیدگی بیشتر باید عادتهای خود را تغییر دهید. اگر نوشیدنی عامل تغییر رنگ دندان است، نوشیدنی را جرعهجرعه با نی بنوشید و سپس دندان را مسواک بزنید، آدامس بدون قند بجوید یا دهان را با آب زیاد شستشو دهید. اگر مشکل ناشی از مسواک زدن نامناسب باشد، دندانها را با مسواک نرم یا برقی به روش صحیح و با ملایمت مسواک بزنید.

دندان قروچه
چه افرادی در معرض خطر هستند: فرد دارای عادت دندان قروچه (روی هم فشار دادن و ساییدن دندانها یا براکسیسم) هر زمان در طول روز که مضطرب شود، دندانها را روی هم فشار میدهد. به علاوه روکش یا پرکردگی جدید بلندتر از بقیه دندانها یا وجود اختلال بایت نیز باعث دندان قروچه میشود. این عادت در بلندمدت ساییدگی سطح دندان را به دنبال دارد.
چکار کنیم: محافظ دهانی به صورت سفارشی برای بیمار ساخته میشود تا در طول خواب از دندانها محافظت کند و مشکلات بایت را اصلاح کند. اگر اضطراب دلیل دندان قروچه باشد، راهی برای آرام کردن خود بیابید. مدیتیشن، مشاوره و ورزش استرس و اضطراب را کاهش میدهد.
حساسیت دندان
حساسیت دندان زمانی بروز مییابد که سرما، گرما یا مواد اسیدی عصبهای دندان را تحریک کند. ساییدگی سمنتوم و مینای دندان باعث میشود که مواد حساسیتزا با توبولهای دندان تماس پیدا کند، در نتیجه عصب دندان تحریک میشود و درد شروع میشود. پوسیدگی، بیماری لثه، ترک خوردن دندان و ساییدگی مینای دندان از عاملهای حساسیت دندان به شمار میرود.
چکار کنیم: استفاده از ژل فلوراید یا خمیردندان درد مربوط به حساسیت را از بین میبرد. دندانپزشک دندان حساس را با روکش یا مواد باندینگ میپوشاند. پیوند (گرفت) لثه نیز برای پوشاندن ناحیه حساس ناشی از تحلیل لثه لازم است.
اختلال فکی – گیجگاهی
اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) به مجموعه عارضههای درگیر کننده این مفصل گفته میشود که دقیقاً زیر گوشها و بالای فک قرار دارد. بیماران مبتلا به این اختلال ناخودآگاه شبها دندان قروچه میکنند و فکها را روی هم فشار میدهند.
چکار کنیم: این اختلال گاهی به روشهای سادهای مانند تمرینهای آرام سازی، کمپرس سرد، ایبوپروفن و پرهیز از خوردن غذاهای سفت درمان میشود. دندانپزشک استفاده از محافظ دهانی را برای متوقف کردن دندان قروچه شبانه توصیه میکند.
