• ام آر آی 
  • سی تی اسکن
  • پزشکی هسته ای
  • آنژیوگرافی تخصصی
  • ماموگرافی
  • تصویربرداری فک و صورت ( OPG & PA )
  • رادیولوژی و گرافی های تخصصی
  • توریسم درمانی ( آشنایی با کلیه تجهیزات و روش های تصویربرداری )

تولد تصویربرداری پزشکی

تصویربرداری پزشکی (Medical Imaging) در سال 1895 میلادی برای نخستین بار با اختراع دستگاه اشعه ایکس توسط پروفسور فیزیک آلمانی به نام ویلهلم رانتگن (Wilhelm Rontgen) مطرح شد.

ایده ی بنیادین دستگاه اشعه ایکس این بود که تشعشعات یونیزه از بدن فرد عبور داده شود و تصاویری را روی یک صفحه مخصوص که در پشت آن قرار می گیرد را به وجود بیاورد.

با چاپ این تصاویر، بافت های متفاوت داخل بدن از طریق تفاوت در تراکم مشخص می شوند و ناهنجاری های احتمالی هم قابل تشخیص خواهند بود.

اوایل دهه 1900 میلادی مشاهده شد که می توان با استفاده از کنتراست یا ماده حاجب اندام ها و عروق داخل بدن را دید.

سیر تحولی و رشد

تصویر برداری از اعضای بدن در سال 1895 توسط رونتگن با کشف پرتو ایکس پا به عرصه وجود گذاشت. برخلاف سایر اختراعات و اکتشافات که سالها بعد و پس از طی مراحل سخت مورد قبول قرار می‌گیرند، خیلی زود و بلافاصله دو ماه پس از کشف برای اولین بار درجهان در

بیمارستان نیو همپشیر شهر ورزبورگ آلمان در مورد شکستگی استخوان و درمان آن بکار برده شد.

رادیوگرافی از زمان کشف رونتگن بطور مداوم استفاده می‌شود و با گذشت نزدیک به یک قرن با تغییرات تکنیکی از جمله توموگرافی ، فلوروسکوپی ، توموگرافی کامپیوتری یا سی‌تی اسکن ، پزشکی هسته ای دچار تحولاتی شده که در ده اخیر به آن imaging میگویند و دگرگونی عظیمی را در تشخیص بهتر بیماری ها و نیز درمان آن ایجاد می کند .

نقش در زندگی

بدون توجه به خطرات و بیماریهای جدید و ناشناخته‌ای که هر روز بشر را تهدید می‌کند، نقش تصویربرداری از قستهای مختلف بدن بیشتر آشکار می‌شود. هرچند که در اوایل ، تصویربرداری پزشکی محدود به استفاده از اشعه ایکس و دیدن استخوان و یا اجسام خارجی در بدن بود، اما هم اکنون  پارگی عروق در قلب یا یک رباط در زانو یا

میزان مایع مفصلی در مفصل ها با سیستم هایی که روز به روز در حال پیشرفت هستند قابل مشاهده است . بنابراین تشخیص و درمان آن ها سریعتر صورت می گیرد . از آنجایی که سلامتی انسان ها بهترین بعد زندگی آن هاست نقش این علم در زندگی آشکار تر می شود.

انواع مختلف تصویر برداری پزشکی :

رادیوگرافی

در تشخیص انواع شکستگی ، در رفتگی ، انواع تنگی و زخمها در اندامهای گوارشی ، پارگی اندامها ، بیماریهای مفصلی و غیره از این نوع تصویربرداری استفاده می‌شود.

سی‌تی اسکن

موارد اورژانس بیماریهای مغزی مثل این ایست و شوک و خونریزی‌ها به سرعت قابل مشاهده‌اند. همچنین ستون فقرات قفسه سینه و شکم اعمال این نوع تصویربرداری ضروری است.

سونوگرافی

جهت بررسی انواع بیماریهای مربوط به سیستم صفراوی ، ادراری ، عروق ، قلب و زنان باردار و بچه‌ها از سونوگرافی استفاده می‌شود .

ام آر آی (MRI)

این نوع تصویربرداری ساختمانهای خیلی ریز را به سرعت نمایان می‌کند و حد بین بافتهای مجاور را به خوبی نمایان می‌سازد. ماهیچه‌ها ، عروق ، تاندونها و رباطها را نیز به خوبی نمایان می‌کند.

انواع وسایل تصویربرداری پزشکی

دستگاههای رادیولوژی ساده

در این دستگاه‌ها بوسیله تولید اشعه ایکس در یک تیوپ و بکاربردن یک سری تکنیکها و شرایط لازم و عبور اشعه از بدن بیمار و برخورد آن با فیلم و سپس ثبت تصویر بوسیله دستگاههای ظهور و ثبت از اعضای مختلف بدن تصویر برداری می‌شود.

دستگاه سی‌تی اسکن 

در این دستگاه تصویر برداری مقطعی و عرضی توسط چرخش دستگاه به دور عضور مورد نظر صورت می‌گیرد و در هر چرخش یک مقطع از عضو را در کوتاهترین زمان تصویرگیری می‌کند و تصاویر توسط دستگاه بازسازی می‌شوند.

دستگاه ام آر آی 

استفاده از یک میدان مغناطیسی بزرگ است که وقتی بیمار در آن قرار می‌گیرد، امواج رادیویی که دستگاه ها می‌فرستند، بر روی هسته اتم هیدروژن در بدن اثر گذاشته و آنها را در یک میدان مغناطیسی قرار می‌دهد. سپس تصویربرداری توسط کامپیوتر از مقاطع مختلف عضو مورد نظر صورت می‌گیرد.

دستگاه پت

برای استفاده از این سیستم یک عنصر رادیواکتیو که پوزیترون تولید می‌کند، وارد بدن بیمار می‌شود و سپس دو عدد پرتو گاما تولید می‌شود. بر این اساس در این سیستم آناتومی و فیزیولوژی بدن مشخص می‌شود.

پزشکی هسته‌ای (RNI)

یک ماده رادیواکتیو از طریق داخل رگی یا خوراکی مورد استفاده بیمار قرار می‌گیرد. به علت اعمال متابولیک در بدن این مواد رادیواکتیو در محل خاصی تجمع می‌یابند. سپس یک دوربین در این سیستم به نام دوربین گاما تعداد تشعشعات گامای ساطع شده از بیمار را شمارش می‌کند که نشان دهنده میزان جذب اکتیویته در آن عضو مورد نظر است. در نتیجه یک بیماری خاص مثلا تومور می‌تواند در شمارش تغییر بوجود آورد و بیماری تشخیص داده می‌شود